Nachtblind? Zo weet je of je het bent… en wat je er tegen kunt doen

Sommige mensen hebben een hekel aan rijden in het donker, omdat ze niet alles zien of pas heel laat zien. Hoe herken je nachtblindheid? En wat kun je er tegen doen?

Wat is nachtblindheid?
In het netvlies liggen twee soorten cellen: kegeltjes en staafjes. De kegeltjes gebruiken we als het licht is. Ze zorgen ervoor dat we scherp zien en kleuren kunnen onderscheiden. In het donker doen de kegeltjes vrijwel niets en gebruiken we de staafjes. Met de staafjes kunnen we geen kleuren onderscheiden. Daarom zien we in het donker alles grijs. De staafjes vangen zo veel mogelijk licht om toch zoveel mogelijk te kunnen zien. Nachtblindheid ontstaat als de lichtgevoelige staafjes in het netvlies niet goed werken.

Zo herken je nachtblindheid

  • Bij nachtblindheid zie je niets, of bijna niets, in het donker terwijl je bij voldoende licht wel prima kunt zien.
  • Kom je uit een helder verlichte ruimte en heb je moeite om te wennen aan het donker dan ben je waarschijnlijk nachtblind.
  • Ben je nachtblind dan heb je dat aan beide ogen. Heb je het aan één oog, dan wijst dat op een mogelijke oogziekte.

Oorzaken van nachtblindheid
Nachtblindheid kan een erfelijke oorzaak hebben. De meest voorkomende vorm van erfelijke nachtblindheid ontstaat door retinitis pigmentosa. Dit is een verzamelnaam voor een grote groep erfelijke ziekten aan het netvlies. Bij retinitis pigmentosa gaan de staafjes en de kegeltjes in het netvlies langzaam ten gronde. De achteruitgang van de staafjes leidt tot nachtblindheid. Deze vorm van erfelijke nachtblindheid komt bij ongeveer 1 op de 3.500 mensen voor.

De niet-erfelijke variant houdt vaak verband met gebrek aan vitamine A. Verder staan onze ogen vaak bloot aan kunstlicht, ook overdag (op kantoren en scholen, computerschermen). Daarvan worden onze ogen moe en overgevoelig. Duisternis op z’n tijd is juist goed om onze ogen actief te houden. Het activeert de staafjes, waardoor nachtblindheid minder kans krijgt.

Dit kun je tegen nachtblindheid doen

  • Nachtblindheid en verkeer zijn een slechte combinatie. Het is uiteraard verstandig om bij nachtblindheid niet in het (half)donker te gaan autorijden.
  • De nachtzichtbril kan het zicht in het donker verbeteren. Hij heeft gele glazen die contrasten duidelijker maken en fel licht dimmen. Als je deze bril draagt wordt het zicht scherper.
  • Een gebrek aan vitamine A kan nachtblindheid veroorzaken. Gezonde voeding in combinatie met een voedingssupplement is dan een goede behandeling van nachtblindheid.
  • Nachtblindheid is niet te voorkomen wanneer het de erfelijke variant (zie hieronder) betreft.
  • Het risico op de niet-erfelijke variant van nachtblindheid kan wel worden beperkt. Goede, gevarieerde voeding en de ogen rust geven, kunnen helpen om niet-erfelijke nachtblindheid te voorkomen.
  • Komt de nachtblindheid door een onbehandelde bijziendheid, dan biedt de juiste bril de oplossing.
  • Bij staar kan een nieuwe lens de klachten laten verdwijnen.
  • Bij glaucoom kunnen andere medicijnen de nachtblindheid soms behandelen en verminderen.
  • Het is bij nachtblindheid belangrijk om regelmatig naar de oogarts te gaan om de ogen te laten controleren.